Tình huống 7: CÂY XOÀI CHẾT LÀ DO AI?
Nhà ông Hòa và ông Thuận ở cạnh nhau, có cây xoài dù nằm trên đất ông Hòa nhưng lại xòe tán qua cả nhà ông Thuận.
Ban đầu ông Hòa có ý định tỉa các nhánh này để khỏi làm phiền hàng xóm. Tuy nhiên ông Thuận thấy cây che bóng mát cũng tiện cho nhà mình nên bảo với ông Hòa là cứ để vậy, tỉa làm gì cho xấu cây. Tuy nhiên, một năm trở lại đây, ông Hòa nghe tiếng của ông hàng xóm vọng sang phàn nàn về chuyện cây xoài hay rụng lá phải quét dọn mệt nhọc. Ông Hòa bực bội, xưa nay cây xoài vẫn thế, có nghe ông Thuận kêu ca gì đâu, giờ lại trở chứng nói gần nói xa. Bực nên ông cứ để cây y như vậy “xem làm gì được nhau”.
Một bữa vừa đi làm về, ông thấy khoảng sân quang đãng hẳn. Ông nhìn qua nhà hàng xóm, thấy các nhánh xoài thường vẫn xõa sang đấy đã bị chặt sạch. Thấy ông, đứa con trai nói cho biết là bác Thuận vừa chặt những nhánh cây kia. Mọi chuyện tưởng rồi cũng sẽ qua, chẳng ngờ mấy hôm sau cây xoài bỗng vàng hết lá này đến lá khác. Thêm vài ngày nữa thì cây xoài chẳng còn lá nào. Khi cây xoài rụng hết lá, ông Hòa ra xem và biết chắc rằng nó đã chết hẳn.
Sau một thời gian tìm hiểu, ông Hòa khẳng định rằng cây xoài chết là do bị chặt phạm nhiều nhánh và người gây ra chuyện này là ông hàng xóm của ông.
Ông Hòa liền sang nhà ông Thuận để nói chuyện. Ông bảo với ông hàng xóm rằng lâu nay cây xoài sống bình thường, lá cành xanh tốt. Thế nhưng từ khi ông Thuận tỉa nhánh thì cây có vấn đề, cuối cùng là chết. Có chuyện này là do ông Thuận chặt nhiều nhánh cây khiến nó bị chảy hết nhựa, không thể sống được. Vì thế ông Thuận phải mua một cây xoài khác về trồng lại cho ông hoặc đưa cho ông 700 ngàn đồng để ông mua cây khác về trồng.
Nghe xong, ông Thuận lắc đầu ngay. Ông bảo chuyện cây chết chẳng dính dáng gì đến ông, bởi ông chỉ đốn vài nhánh xõa sang nhà ông chứ không đốn nhiều cành. Chỉ đốn vài cành nhỏ thì không phạm vào cây xoài nên không thể làm nó chết. Cây xoài của ông Hòa chết có thể là do dạo này trời mưa nhiều, cây bị ngập úng hư rễ hoặc cũng có thể là do sâu đục thân. Do vậy ông không chấp nhận các yêu cầu của ông Hòa
Gợi ý giải đáp tình huống:
Khoản 2, Điều 175, Bộ Luật Dân sự 2015 quy định:
“Điều 175. Ranh giới giữa các bất động sản
….2. Người sử dụng đất được sử dụng không gian và lòng đất theo chiều thẳng đứng từ ranh giới của thửa đất phù hợp với quy định của pháp luật và không được làm ảnh hưởng đến việc sử dụng đất của người khác.
Người sử dụng đất chỉ được trồng cây và làm các việc khác trong khuôn viên đất thuộc quyền sử dụng của mình và theo ranh giới đã được xác định; nếu rễ cây, cành cây vượt quá ranh giới thì phải xén rễ, cắt, tỉa cành phần vượt quá, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”
Ông Hòa để cây xoài rụng lá bên phần sân nhà ông Thuận, mặc dù biết hàng xóm phàn nàn là ông Hòa chưa đúng. Ông Thuận tự ý chặt nhánh cây xoài của ông Hòa mà không thông báo cho ông Hòa biết, ông Thuận cũng có một phần lỗi.
Tổ Hòa giải cần can ngăn, giải thích cho hai bên rằng cây xoài bị chết có thể do nhiều nguyên nhân: Có thể do cây bị bệnh thán thư, cành chỗ bị bệnh khô dần làm cho lá bị rụng và đọt dần lụi đi. Có thể do con vòi voi hại xoài, sâu trưởng thành đẻ trứng vào chạc cành hoặc đọt non xoài, sâu nở ra ăn dần xuống phía dưới làm cành bị chết khô. Cũng có thể do việc chặt nhánh, mất nhiều nhựa khiến cây nhanh suy kiệt,…Tuy nhiên, chuyện cây chết do nguyên nhân gì đi nữa thì cũng đã xong rồi; bây giờ ai đúng ai sai thì cây xoài cũng không thể sống lại tươi tốt như xưa, che bóng mát cả hai nhà.
Tình nghĩa mấy mươi năm ở cạnh nhau chẳng phải dễ dàng mà có được, cho nên ông bà ta mới có câu ca dao:
“Đôi bên là kẻ thuộc quen
Trong cơn tối lửa tắt đèn có nhau”
“Cơm ăn chẳng hết thì treo
Việc làm chẳng hết thì kêu láng giềng”
Ông Thuận cũng có phần sai khi chặt nhánh xoài nhưng không báo cho ông Hòa biết, cây xoài đó dù sao cũng là tài sản của ông Hòa. Do vậy, giữa hai bên mỗi người chịu thiệt phân nửa, cùng nhau ra mua một cây xoài non về trồng, chi phí chia đôi.
Nếu ông Thuận không muốn cây rụng qua sân nhà ông nữa thì ông Hòa trồng tránh đi nơi khác, không trồng về chỗ cũ nữa. Như thế đôi bên mới hòa giải, giữ được tình làng nghĩa xóm tốt đẹp như xưa.
Nguyễn Bích Thủy
Chuyên viên Phòng Tư pháp