GỢI Ý GIẢI ĐÁP TÌNH HUỐNG DÀNH CHO HÒA GIẢI VIÊN CƠ SỞ
Tình huống 4: BỨC TƯỜNG SAU BÃO
Ông Phúc và ông Hậu là hàng xóm với nhau đã hơn hai mươi năm, giữa sân vườn hai nhà là bức tường gạch do ông Hậu xây cũng khá lâu. Đầu tháng 11, khi nghe ti vi báo cơn bão số 12 sắp đổ bộ, ông Phúc liền chạy qua nhắc nhở ông Hậu:
- Bức tường gạch yếu lắm, nó mà đổ thì nguy hiểm, hay ông và tôi đập đi, sau bão sẽ xây lại bức tường mới vững chắc hơn.
Ông Hậu nghe xong cười:
- Bão không mạnh đến thế đâu, ông chỉ lo bò trắng răng.
Cơn bão số 12 tàn phá khủng khiếp hơn tưởng tượng, đúng như dự đoán của ông Phúc, bức tường gạch đã đổ về phía nhà ông Phúc, đè lên chuồng heo, làm chết hai con heo sắp xuất chuồng.
Ông Phúc bực tức chạy sang, bắt đền ông Hậu. Ông Hậu đang bực bội vì nhà cửa tan hoang, nay thêm lời của ông Phúc thì càng nổi điên:
- Heo nhà ông chết là do thiên tai, có phải do tôi đâu mà bắt tôi đền.
Hai nhà cự cãi nhau suốt nhiều ngày liền. Nếu ông (bà) là hòa giải viên đảm nhiệm vụ việc này, ông (bà) sẽ hòa giải như thế nào?
Gợi ý giải đáp tình huống:
Hòa giải viên nêu tóm tắt sự việc, sau đó yêu cầu các bên trình bày sự việc và nguyện vọng của mình.
Hòa giải viên phân tích:
1. Hai bên mâu thuẫn nhau là do bức tường gạch chung giữa vườn hai nhà bị sập đổ về phía nhà ông Phúc làm chết hai con heo sắp xuất chuồng.
2. Khi ông Phúc sang nhà bắt đền ông Hậu thì ông Hậu lại đổ lỗi do thiên tai chứ không phải do bức tường sập
Vì thế hai bên cự cãi nhau.
Tổ hòa giải phân tích:
Căn cứ vào khoản 1 Điều 177 Bộ luật Dân sự năm 2015 về bảo đảm an toàn trong trường hợp cây cối, công trình có nguy cơ gây thiệt hại: “ Trường hợp cây cối, công trình xây dựng có nguy cơ sập đổ xuống bất động sản liền kề và xung quanh thì chủ sở hữu tài sản thực hiện ngay các biện pháp khắc phục, chặt cây, sửa chữa hoặc dỡ bỏ công trình xây dựng đó theo yêu cầu của chủ sở hữu bất động sản liền kề và xung quanh hoặc theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; nếu không tự nguyện thực hiện thì chủ sở hữu bất động sản liền kề và xung quanh có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho chặt cây, phá dỡ. Chi phí chặt cây, phá dỡ do chủ sở hữu cây cối, công trình xây dựng chịu.”
Khoản 3 Điều 177 BLDS 2015 thì: Trường hợp gây thiệt hại cho chủ sở hữu bất động sản liền kề và xung quanh thì chủ sở hữu cây cối, công trình phải bồi thường.
Trong trường hợp này, hành vi của ông Hậu đã vi phạm vào Khoản 1 Điều 177 BLDS 2015, theo đó khi ông Phúc chạy sang nhà ông Hậu đề nghị ông Hậu là cùng nhau đập bức tường gạch khi cơn bão số 12 đến, sau cơn bão thì hai người sẽ cùng nhau xây lại bức tường mới chắc hơn. Khi nghe ông Phúc nói vậy ông Hậu phải thực hiện ngay các biện pháp khắc phục, dỡ bỏ công trình, đằng này ông Hậu không làm theo mà còn nói ông Phúc là lo bò trắng răng.
Sau cơn bão bức tường đã sập về phía nhà ông Phúc, đè lên chuồng heo, làm chết hai con heo sắp xuất chuồng. Căn cứ theo Khoản 3 Điều 177 BLDS 2015 thì ông Hậu đã gây thiệt hại cho ông Phúc do không tháo dở công trình khi ông Phúc yêu cầu. Do đó, ông Hậu phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho ông Phúc theo quy định.
Ông Hậu đỗ lỗi là do thiên tai làm sập tường gây ra việc chết hai con heo chứ không phải do ông Hậu là không đúng. Vì nếu như ông Hậu nghe lời ông Phúc đập bức tường gạch đi thì sẽ không có việc đáng tiếc xảy ra như vậy, bức tường xây lâu nên rất yếu, ông Hậu lại chủ quan vì cho rằng bão không mạnh đến mức làm sập bức tường.
Về phía ông Hậu, khi nghe tin bão đến ông có nghĩ đến việc bức tường bị sập nên đã nhắc nhở ông Hậu dập bức tường đi, ông Hậu lại không nghe. Theo quy định tại Khoản 1 Điều 177 BLDS 2015 thì khi ông Hậu không chịu tháo dỡ bức tường, ông Phúc có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phá dỡ bức tường có nguy cơ sập đổ về phía nhà mình. Ông Phúc đã không thực hiện quyền mà mình có để ngăn chặn sự việc xảy ra nên không thể đỗ lỗi hoàn toàn cho ông Phúc được.
Sự việc xảy ra một phần là do thiên tai, phần là do cả hai cũng chủ quan khi cơn bão đến. Khi xảy ra thiệt hại thì ai cũng nghĩ đến quyền lợi của mình mà không quan tâm đến người khác. Ông Hậu thì lo thiệt hại về nhà cửa, ông Phúc thì lo thiệt hại về heo. Cả hai ông đều mất bình tĩnh trong việc kiềm chế cảm xúc của mình, sau cơn bão thì nhà của ông Hậu tan hoang, ông đã rất bực bội nên khi nghe ông Phúc bắt đền việc chết hai con heo nên càng bực hơn nên to tiếng với ông Phúc. Ông Phúc đã quá nóng vội khi chạy sang bắt đền việc heo chết mà không thấy được nhà ông Hậu đang tan hoang, tâm trạng rất bực bội. Đáng lẽ, ông Phúc nên lựa chọn thời điểm thích hợp để nói chuyện với ông Hậu, như vậy hai bên sẽ dễ thông cảm cho nhau hơn.
Sự việc cũng đã xảy ra rồi, giờ có muốn thay đổi cũng không được, cả hai đều là hàng xóm của nhau đã hơn hai mươi năm. Cha ông ta thường nói: “Bán anh em xa, mua láng giềng gần”, đừng vì chút thiệt hại xảy ra mà cả hai cự cãi nhau, gây mất tình làng xóm. Ông Hậu phải bồi thường thiệt hại cho ông Phúc vì bức tường sập là do lỗi của ông Hậu. Ông Phúc cũng có phần lỗi nên phải xem xét để đưa ra mức bồi thường hợp lý. Sau đó, hai ông nên ngồi lại tự nguyện thỏa thuận với nhau sao cho vừa hợp lý vừa hợp tình.
Cả hai nên bắt tay nhau làm hòa và cùng nhau xây dựng lại bức tường mới cho chắc chắn, cả hai lại là hàng xóm tốt của nhau.
Nguyễn Bích Thủy
Chuyên viên Phòng Tư pháp